Definicja osteoporozy

 

Osteoporoza jest układową chorobą szkieletu, charakteryzującą się ubytkiem masy kostnej i zaburzeniami mikroarchitektury kości, prowadzącymi do osłabienia ich wytrzymałości i w następstwie do złamań pod wpływem niewielkich urazów (tzw. niskoenergetycznych).
Występuje u 30% kobiet i 10% mężczyzn rasy kaukaskiej między 50-85 r.ż.
Następstwem osteoporozy jest zwiększone zagrożenie złamaniem. Do złamania osteoporotycznego dochodzi przy małej sile, po upadku z pozycji stojącej  lub z wysokości nie większej niż 1 metr.

 

Najczęstsze przyczyny upadków

W domu

Poza domem

Zdrowotne

  • słabe oświetlenie
  • przeszkody na podłodze (np. kabel od telefonu)
  • śliskie dywaniki
  • brak uchwytu w łazience

 

  • śliskie powierzchnie
  • nierówne chodniki
  • śnieg, lód

 

  • wady wzroku
  • zawroty głowy
  • osłabienie mięśni, zaburzenia chodu
  • zmiany zwyrodnieniowe stawów
  • zażywanie wielu leków: uspokajających, nasennych, przeciwbólowych itp.

 

(www.osteoporoza.pl)

 

 Jak unikać upadków

  • Usuń „domowe” przyczyny upadków
  • Uważaj poza domem – noś odpowiednie obuwie, jeżeli czujesz się niepewnie weź laskę
  • Pamiętaj, należy mieć wolne ręce by w razie upadku „miękko” wylądować
  • Zakupy noś w torbie na ramię, w plecaku lub w wózku na zakupy

(www.osteoporoza.pl)

Szczytowa masa kostna szkieletu uzyskiwana jest ok.35 r.ż, jest jednym z najważniejszych czynników kształtujących przyszłe ryzyko osteoporozy i złamań.
Szczytowa masa kostna jest większa u mężczyzn. Szacuje się, że 95% szczytowej masy kostnej uzyskuje się w 2-giej dekadzie życia, pozostałe 5% do końca 35r.ż.

O wielkości szczytowej masy kostnej decyduje wiele czynników:

  • genetyczne,
  • hormonalne,
  • środowiskowe: aktywność fizyczna (głównie od dzieciństwa do osiągnięcia szczytowej masy kostnej), dieta (wapń, witamina D, białko)

 

Czynniki ryzyka złamania osteoporotycznego:

 

  • Wiek dla kobiet ≥65 lat, dla mężczyzn  ≥70 lat
  • Przebyte złamanie osteoporotyczne (szczególnie kręgosłupa, bliższej części kości udowej)
  • Przyjmowanie kortykosterydów z jakiegokolwiek powodu w sposób przewlekły iw określonej dziennej dawce (≥7,5mg przez ponad 3 miesiące)
  • Długotrwałe przyjmowanie leków przeciwpadaczkowych, heparyny, leków sedatywnych i nasennych
  • Płeć żeńska, biała rasa
  • Pierwotne lub wtórne zaburzenia miesiączkowania, pierwotny lub wtórny hypogonadyzm męski  
  • Zaburzenia widzenia, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, niesprawność kończyn dolnych, , niezdolność do samodzielnego wstania z fotela
  • Długie unieruchomienie
  • Niski ciężar ciała ( poniżej 58 kg u kobiet),utrata ciężaru ciała o ponad 10 % od 25 r.ż., niskie BMI<19
  • Aktualnie trwająca choroba, jako przyczyna osteoporozy wtórnej: niedoczynności tarczycy, reumatoidalne zapalenie stawów
  • Palenie papierosów  ponad 20/dziennie, ponad 5 lat, nadmierne spożycie kawy
  • Nadużywanie alkoholu: ponad  2 jednostki alkoholu dziennie ponad 5 lat
  • Wczesna menopauza: przed 45 r.ż.  dla kobiet po 65 r.ż.
  • Niedobór witaminy D i niskie spożycie wapnia
  • Tętno spoczynkowe powyżej 80/min